A. Mindell, bardzo szybko zareagował na odkrycia z dziedziny fizyki i zrewolucjonizował analizę jungowską w kierunku, który uznał za konieczny, aby odpowiedzieć na nowe wyzwania, prowadzące, w sposób nieunikniony, do zmiany paradygmatycznej w nauce. Obecna wiedza o psychice, w głównym nurcie akademickim, opiera się na materializmie w warstwie teoretycznej (nie ma niczego w umyśle, czego by nie było w zmysłach), i behawioralno – kognitywnym podejściu badawczym. Z drugiej strony mamy do czynienia z dekonstrukcją tego podejścia w szerokiej fali krytyki, wobec tak zawężonego rozumienia życia psychicznego, i jego medykalizacji, dążącej do zrozumienia aktów psychicznych poprzez reakcje fizjologiczne układu nerwowego, czego wyrazem był, między innymi, ruch antypsychiatrii. Ta zmiana paradygmatu w definiowaniu tego czym jest umysł i psychika, znajduje swoje odbicie w obszarze psychoterapii w ten sposób, że rozwija się ona bardzo wielotorowo, i jest wewnętrznie zróżnicowana zarówno w warstwie teoretycznej, jak i metodologicznej.

W drugiej połowie XX wieku uległy rozkładowi wielkie metanarracje religijne i polityczne, organizujące poczucie sensu i znaczenia całych pokoleń: dogmaty chrześcijańskie, feudalizm i sztywne podziały klasowe, czy wielkie ideologie świeckie, takie jak marksizm albo faszyzm, z ich pomysłem na wybawienie ludzkości od cierpienia, w radykalnym czynie rewolucyjnym. W psychologii odpowiedzią na postmodernizm, z jego płynnością, relatywizmem i narracyjnością było pojawienie się teorii konstruktywizmu, czego prekursorem jest podejście fenomenologiczne, eksplorowane już wcześniej przez C.G. Junga, i konsekwentnie stosowane w nurtach humanistyczno – doświadczeniowych, wyrosłych na fali egzystencjalizmu, (po V. Franklu z jego perspektywą doświadczenia piekła obozów koncentracyjnych, i pytania o sens). Równocześnie rozwinął się transpersonalizm zainicjowany przez nowe odkrycia na dotyczące nieświadomości kolektywnej. Badania przeprowadzone nad wpływem substancji zmieniających świadomość, dowiodły, że w obrębie psyche indywidualnej człowieka pojawiają się treści, których nigdy tam nie powinno być, i które nie mają nic wspólnego z jego historią indywidualną. Najbardziej znane są w tej dziedzinie opracownia  Stanislava Grofa[1], czy Ricka Strassmana[2], A. Mindella, i innych[3].

Propozycja rozumienia pojęcia umysłu i psychiczności, z jaką wyszedł A. Mindell polega na połączeniu wiedzy z dziedziny fizyki kwantowej i psychologii głębi, w tym transpersonalnej nieświadomości kolektywnej.

 Można uznać, że jest to oryginalne rozwinięcie badań, które podjął wcześniej, w tym kierunku, C.G. Jung i M.L. von Franz, współpracując z W.Paulim czy A. Einsteinem, i jak się okazuje, również przy udziale, młodego wówczas, A. Mindella. Bardzo interesującym efektem ich współpracy jest publikacja wydana już przez M.L. Franz, zatytułowana  „Number and Time: Rflections Leading Toward A Unification Depth Psychology And Physics”.

 Do przełomu kwantowego kwestie ontologii bytu stanowiły, przede wszystkim, przedmiot refleksji filozoficznej, zaś obecnie możemy wysuwać na ten temat wnioski z badań eksperymentalnych, i przede wszystkim z zaawansowanych obliczeń matematycznych. To duża zmiana. Pytanie, jak możemy umiejscowić, w tym dyskursie ontologicznym, fenomen umysłu? Kluczową tutaj kwestią jest rozumienie umysłu, jako sposobu organizowania się informacji, jak zostało to już wspomniane, co otwiera drzwi do nowego pojmowania psychiczności. Tymi właśnie drzwiami wchodzi teoria i praktyka terapeutyczna A. Mindella. Emocje, potrzeby, uczucia, doświadczenia w ciele, sny, wizje, struktury poznawcze, dynamikę ruchu, wrażenia cielesne i zachowania społeczne – można rozumieć jako informacje płynące w różnych kanałach ekspresji. Czy można uprawiać psychoterapię, będąc tropicielem przepływu informacji w kanałach ekspresji? Z pewnością, kluczowa jest świadomość, im mniej zmącona i bardziej przejrzysta, tym lepszy jest efekt. Ścieżka kształtowania się terapeuty procesowego, wiedzie przez wszystkie możliwe krajobrazy duszy…

[1] Grof S., Poza mózg. Narodziny, śmierć i transcendencja w psychoterapii, Wydawnictwo A, Kraków, 1999.

[2] Strassman R., DMT, Molekuła duszy, Illuminatio, 2011.

[3] Mindell A., Quantum Mind. The Edge Between Physics and Psychology, Deep Democracy Classics Exchange, Portland, 2000.